ಬ್ರಿಟೀಷರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಅಂಕು-ಡೊoಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಕಂಡುಕೊoಡಿದ್ದ ದಾರಿ `ಹಗರಣ’
ಪರಕೀಯರ ಭಾಷೆ ಬಾರದ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಜನ `ಹಗರಣ’ದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಂಕು-ಡೊoಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮುಜುಗರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟೀಷರು ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ನಂತರವೂ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಹಗರಣ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಅನೇಕ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಗರಣಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪರಾತಪರಾಗಳು ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನಾ ಭಾಗದ ಜನ ಹಗರಣದ ಕಡೆ ಬಂದು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
`ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂವಹನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಹಗರಣ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಹಗರಣ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಜಾತ್ರೆ, ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಗರಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಜನ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಬುದ್ದಿ ಕಲಿಸಿದರು’ ಎಂದು ಹಾಲಕ್ಕಿ ಹಗರಣದ ವಿಶೇಷದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿರವಾಡದ ರವಿ ಗೌಡ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. `ಈಗಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರು ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ, ಕಲೆಯ ಜೊತೆ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಜೊತೆ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿಯೂ ಹಗರಣ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ’ ಎಂದವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಶನಿವಾರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಗರಣ ನಡೆದಿದ್ದು, ಈ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿಗರೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು. ಬ್ರೀಟಿಷರನ್ನು ಹಂಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹಗರಣದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪರಕಿಯರೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದು ವಿಶೇಷ ಎನಿಸಿತು. ಹುಳಸೆಕೇರಿ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಮಾಜದ ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬದ ಅಂಗವಾಗಿ ರಥಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿಗರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. `ಗೊಂಬೆ ಜೊತೆ ಗೊಂಬೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜನ ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು.
